انواع انشا در مقطع ابتدایی (پایه های سوم- چهارم - پنجم -ششم)
در انشای توصیفی باید به توصیف همه جانبه موضوع پرداخت . برای توصیف خوب باید چشم بینا و گوش شنوا داشته باشیم . آنچه را مشاهده کرده ایم یا میکنیم به دقت به ذهن بسپاریم ویادداشت کنیم.
در انشای وصفی ، نویسنده با استفاده از حواس و توجه دقیق به جزئیات ، آنچه را درک نمود ، می نویسد . نویسنده ی موضوع وصفی باید دریافت ذهنی ( شناسایی ها ، دیده ها ، و شنیده ها و ... ) را مرتب کند و سپس به نوشتن بپردازد . وصف باید به گونه ای باشد که خواننده در حال و هوای آن چه وصف می شود ، قرار بگیرد . اساس موضوع وصفی بر مبنای ( احساس ) می باشد دانش آموز باید این توانایی را داشته باشد که از حواس پنجگانه ی خود برای وصف دقیق هر چیز بهره بگیرد .
2)گزارشنویسی:
برخی گزارشنویسی را نوعی انشای نقلی به حساب میآورند.
وقتی دانشآموزان به گردش علمی میروند معلم میتواند از آنها بخواهد که گزارش از آن روز تهیه کند.غالباً برای تهیه گزارش نیاز به تحقیق،سؤال و جستجو میباشد.
3) انشای نقلی :
در این گونه انشا ، دانش آموز به نقل واقعه یی یا سرگذشت افراد ( شاعران ، نویسندگان ، مخترعان ، دانشمندان و... ) می پردازد .
مطالعه برای نوشتن انشای نقلی ، دانش آموزان را با نکات بر جسته ای از زندگانی گذشتگان آشنا می سازد و برای درک رخداد های تاریخی ، آنان را یاری می دهد .
4)انشای تخیلی: محصول ذهن و ساخته و پرداخته افکار دانشآموز است. این نوع انشاء فرصتی است برای شناخت افکار دانشآموز و گرایشات درونی او .
کودکان با خیال پردازی و رهایی از حصارهای تحمیلی ، احساس می کنند که صحنه های شگفت آفرینند . زندگی را با پرواز دادن تخیل به گونه ای دیگر می بینند و آن را دل چسب تر ، دلنواز تر ، شفاف تر و زیبا تر می یبابند و اندیشه های خود را در آن نمایان می سازند .
تخیل کودکان را با فراهم ساختن زمینه ها و برداشتن موانع در مسیر آن و به کار بردن روش ها آگاهانه باید پرورش داد . تخیل با خلاقیت مرتبط است . انشای تخیلی سبب تحریک و فعال شدن قوای ذهن می شود .
5) انشای تحقیقی:
پژوهش از اهمیت به سزایی برخوردار است . برای پیشرفت در عرصه دانش و فن آوری ، چاره ای نیست جز پرداختن به پژوهش .
اولین گام برای نوشتن انشای تحقیقی ، مطالعه ، مشاهده و جمع آوری اطلاعات درباره ی موضوع می باشد .
6) انشای استدلالی :
استدلال ، نوعی فعالیت ذهنی و تفکری جهت دار است که در آن ، شخص از یک اطلاعات مفروض به اطلاعات تازه ای می رسد. در این شیوه نویسنده با مقایسه دو مفهوم ، شباهت ها و اختلاف را بیان می کند و درباره ی جمع آوری اطلاعات ، اسناد و شواهد پرداخت ، آنها را منظم و تقدم هر کدام را مشخص می کند .
7)خلاصهنویسی:موجب پرورش قدرت نویسندگی و گسترش درکودکان میشود و آنها را آماده میکند که در موقع لزوم اصل مقصود یک درسی یا یک مقاله را استخراج نمایند.
۶- خاطره نویسی:
1ـ تا حد ممکن نوشته روان و ساده باشد و از بکار بردن جملات وکلمات سنگین پرهیز شود. بگذارید هر چه به ذهنتان میرسد بر صفحهکاغذ نقش بندد.
2ـ به هیچ وجه سعی نکنید ادای نویسندگان بزرگ و رمان نویسها رادر بیاورید. الگو برداری و فراگیری تکنیک، فنون نگارش از بزرگان ادبامری است نکو، ولی نوشتههای آنان را جلو چشم قراردادن و برایخاطرات خود دنبال قالب گشتن، کار صحیحی نیست.
3ـ ترتیب زمانی خاطرات، حداقل در حد ماه و یا فصل حفظ گردد وهر ماجرا در جای خود عنوان شود.
4ـ حتیالامکان روز و ساعت هر واقعه ذکر شود.
5ـ مکانها و... تا آنجا کهممکن است شرح داده و توصیف شود.
۷- از بکار بردن جملات و عبارات شعاری ودهان پرکن پرهیز شود.
9ـ هر خاطره آغاز وپایان مشخصی داشته باشد .آغاز خاطرهمیتواندچگونگی نقش بستن فکر ... باشد وپایان آننیز عملیات وبازگشت به .. .
10ـ از کلی گویی به شدت پرهیز شود وهمه ماجرابه طورکامل و جزءبه جزء بیان شود.
11- حتیالامکان از قالب های زیبا برای بیان خاطرهاستفاده نشود، تا خاطره بر اخلاص و نابی خود باقی بماند.
12ـ از بکار بردن توضیحات اضافی که ربطی به ماجرا ندارد و خاطره را از مسیر خود خارج میسازد، خودداری شود.
13ـ حالتهای شاد، حزنانگیز، هراس، ترس و شجاعت به بهترین وواقعیترین وجه و در جای خود بیان شود.
14ـ کلیه وقایع پیش آمده ... شرح داده شود.
15ـ گفتههای داخل گیومه« » نوشته شود.