آخرین مرحله رشد شناختی که از ۱۱ تا ۱۴ سالگی رخ می دهد و به نام مرحله عملیات صوری نامیده شده است ، با محدوده سنی دانش آموزان پایه ششم هم زمان است .

آنها در این مرحله میتوانند به طرح فرضیه بپردازند و بدون نیاز به مراجعه به اشیاء محسوس، فرضیه خود را مورد بررسی قرار دهند .

به همین دلیل نوجوانان با تصور دنیایی بهتر از آنچه هست، به انتقاد از وضع موجود می پردازند و با اندیشه ها و تخیلات بلند پروازانه به استقبال ماجراجویی ها می روند .

کودک که حال دیگر نوجوان است و مرحله بلوغ و یا پیشابلوغ را می گذراند ، آرمان گرا و غالبا نظر مخالف دارد . اهل بحث است و اهل نقد ( البته ناشیانه ) .

بنابراین در مرحله عملیات صوری، برخورد والدین، مربیان و معلمان با نوجوانان باید بسیار سنجیده تر از برخورد آنها در مراحل قبل باشد.